مقدمه:
علی مدد مرادی با نام هنری فرید مرادی یکی از هنرمندان(خواننده،دنبوره نوازوشاعر فلوکور)هزارستانی میباشد.وی در سال 1360 ه.ش در ولایت غزنی-ولسوالی جاغوری، در  یک خانواده هنرمند بدنیا آمد.پدر و برادر کلان مرادی نیز مثل خودش با نواختن دمبوره به سبک هزارستانی آشنای خوب داشته است.از این رو وی نیز راه پدر را دنبال کرده ودر شرایط بسیار سخت که در منطقه حاکم بود،این هنر را آموخته است تا سهمی در زنده نگهداشتن فرهنگ و هنر هزارستان داشته باشد.فرید مرادی تا بحال البوم های زیاد را که بیشتر به صورت صوتی است،در بازار به دست دوست داران موسقی فلوکور هزارگی رسانده است.وی هم اکنون مثل خیلی از هزاره های دیگر در دیار غربت(ایران-کرمان)به سر می برد و صاحب سه فرزند هست

نکته:این گفتوگو از طریق چت انلاین یاهو انجام شده است.

Mohammad saeidi.س: آقای مرادی در ابتدا سلام و عرض ادب خدمت شما هنر مند عزیز

Farid Moradi.ج: دوست عزیزم منم عرض سلام وارادت دارم،خوشحال شدم از این که با شما آشنا شدم.

 Mohammad saeidi.س:بعضی از کسیت های شمارا قبلا گوش کرده بودم، بسیار از صدای تان خوشم آمد.

Farid Moradi.ج:خوب امیدوارم که خوش آیند بوده باشد برادر،ممنونم ازحسن نظرتان.

 Mohammad saeidi.س:صد در صد خوش آیند است،ولی عیبهای کوچک دارد که معمولا هیچ کار بدون نقص نیست
Mohammad saeidi.س:من محمد سعیدی هستم یکی از نویسندگان وب سایت جمهوری سکوت،و هزاره پیوند.،به دنبوره با سبک هزارگی علاقه خیلی شدید دارم، از تان خواهش می کنم که اگر وقت داشته باشید،یک مصاحبه یا گفتو گوی را در رابطه با هنرتان(دنبوره نواز،شاعر و خواننده فلوکور) با شما داشته باشم.

 Farid Moradi.ج:بلی چرانه بروی چشم- خوشحال شدم  هم ولایتی عزیز باهم دریگ کشورمهاجرهستیم درمدت زمان مشابه

Mohammad saeidi.س:سوال اول من: آقای مرادی!چه شد که به هنر دمبوره نوازی و خوانندگی علاقه مند شدید؟

 Farid Moradi.ج:عرض کنم که من درخانواده تقریبا هنرمند بدنیاآمده ام، پدرم درایام جوانی وبعد برادربزرگم عامیانه بگویم دمبوره نوازبودند ومن هم وقتی دنیا را دیدم، این اله زیبای موسیقی رادرکنارم همرا بالای لای شرین مادر احساس کردم، بناان ازهمان دوران شفته این هنرزیبا واصیل هزارگی شدم وادامه دادم وتا حالا که درخدمت شماهستم.

Mohammad saeidi.س:تشکر!

Mohammad saeidi.س: با توجه به شرایط سخت که در دهه های گذشته از سوی یک تعداد از روحانیون افراطی بر موسقی فلوکور هزارگی یا در کل موسقی، تحمیل شده بود،که حتی مردم به این باورغلط رسیده بودند که دنبوره و دنبوره نواز مساوی بود با بی دین و کافر که متاسفانه تا هنوز هم در جای جای هزارستان مردم این باور را دارند،شما چطور توانستید که این هنررا(دمبوره نوازی و خواننگی)را بیاموزید؟ آیا کدام استاد داشتید و یانه این که با تمرین خود تان این هنر را آموختید؟

 Farid Moradi.ج:بلی متاسفانه همینطوراست وهمینطورهم بود. من چندین دمبوره ام را بیاددارم که ازدست ریش سفیدان وملا هاشکسته ام؛اما دلم رانگذاشته ام بشکند، چون این هنرزیبارا درخونم مخلوط میبینم  وفقرهنردرهزارستان مرا واداشته است که باتمام مشکلات که بوده این هنررا ادامه بدهم وتوان این راداشته باشم که وارث خوب مرحوم استاد سرورسرخوش واستادصفدرتوکلی باشم . باید بگویم که استاد خاص نداشته ام وخودآموز وبا تمرین پش خود یادگرفتم
 
Mohammad saeidi.س:تشکر!

 Mohammad saeidi.س:در یک جمله دمبوره را چگونه تعریف می کنید؟

 Farid Moradi.ج:دمبوره استقامت و غم وخوشی یک ملت.

Mohammad saeidi.س:تشکر! واقعا که همین طور است.
 
Mohammad saeidi.س: با توجه به ورود اسباب موسقی پیشرفته،به نظر شما آیا دمبوره جایگاه خودرا در موسقی هزارگی ازدست خواهد داد؟

 Farid Moradi.ج:یقینا نه. مثل این است که بگوی باآمدن نوشیدنی زیاد امروزی، نوشیدن آب  لازیم نیست.

Mohammad saeidi.س: درست است بلی آقای مرادی واقع مثال خوب آوردید،دمبوره مثل آب برای مردم هزاره حیاتی است.

Mohammad saeidi.س: آقای مرادی به نظر شما که خود تان یک هنر مند دمبوره نواز به سبک هزارگی هستید،چرا خوانندگان جدید هزاره همیشه به فکر الگو برداری و محافظه کار است و هیچ تغیر و تحول در موسقی هزارگی به حد انتظار دیده نمیشه ،تا این موسقی بتانه از مرز قومیت عبور کند و جایگاه خواص در میان اقوام دیگر هم داشته باشد؟

 Farid Moradi.ج:بلی سوال بسیارجالب است. بنظرمن کسانکه توان این کارا داشتن تحول آوردن؛اما متااسفانه کوردلان مجال بشتربرایش ندادند. مثل استاد مرحوم سرورسرخوش که درزمان پیش ازآنکه استاد رامردوم بشناسد کسی دمبوره هزارستانی رابه چنین زیبای وخوبی یاد نداشت ویانمی شناختند وهمین استادصفدرتوکلی هم به سهم خود درشناختن دمبوره  تحول آورده اما متاسفانه بعضی نا اهلان وضعیت این هنرزیبارابرعکس به سوی نابودی ومسخره گی کشانده است . داود جان سرخوش نیزسهم به سزای درشناختن دمبوره هزارستانی دردنیا داشته است.

 Mohammad saeidi.س:آقای مرادی!نوازندگان هزاره که بیشتر دنبوره نواز هستند،چرا به صدای ناهنجار که موقع زدن دمبوره از لابلای صدای اصلی  خلق می شود بیشتر توجه نمی کنند،این صدای نا هنجار زمان فهمیده می شود که خوب دقد گوش کنی، من فکر می کنم این صدای ناهنجار بر اثر ایست تند تند تار ها در هنگام لرزش تار به وجود می آید.آقای وحید قاسمی در یک از آهنگهای خود بنام قند کابل به خوبی این صدای ناهنجار را،بدون این که لتمه ی به سبک و صوت موسقی بخورد شناسای و حذف کرده،آیا شما تا بحال متوجه این صدای نا هنجار شده اید و سعی در بر طرف کردن این مشکل کردید؟این صدا  بیشتر در  سبک دمبوره هزارگی است که متاسفانه صدای اصلی را به شدت در حالت اُفت قرار می دهد.
 
 Farid Moradi.ج:بیسیار به نقطه مهم اشاره فرمودید. دوستا ن وشنونده های عزیز باید توجه داشته باشند که هنرمندان هزارستانی به علت نداشتن پشتوانه درست، امکانات محدوددارند. مثلا بایک ضبط (تیب) معمولی صدایش راضبط میکنند.  بدون هجگونه افکت وغیره چیزهای که امروز وحیدقاسیمی و امسالش دراختیاردارند ودردنیا هنربه بازارامده است. این یک ضعف قوی درایجادکارهنرمندان هزارستانی است. اگرمثلا امکانات که هنرمندان دراروپا یاجاهای دیگردارند دراختیاراین هنرمندان قراربگیرد من متمئنم که صددرصدبدون نقص وعیب که اشاره فرمودید خواهد بود. بااینکه من همیشه صدای بدون افکت وطبیعی رادوست دارم.

 Mohammad saeidi.س:آقای مرادی!با توجه به این که خود شما هم هنر مند محبوب هستید که علاقه مندان فروان را در بین مردم هزاره و بعضا اقوام دیگر دارید،هنر مند دمبوره نواز محبوب شما چه کسی هست؟به کدام شخصیت موسقی هزاره بیشتر علاقه دارید؟

 Farid Moradi.ج: من با اینکه همه هنرمندان رادوست دارم باید عرض کنم که استادمرحوم سرورسرخوش وسیدانور را بیشتردوست دارم 

 Mohammad saeidi.س:آقای مرادی!اولین آلبوم شما که بدست مردم عزیز و طرفداران شما رسیده نامش چه بود؟واگر لطف کنید یک قطعه از شعرش را هم بنویسید بد نیست

Farid Moradi.ج: دوست عزیز اولین کارم من را نمیشه اسمش را البوم گذاشت؛چون من نوار(کست) صوتی بسیاردردست عزیزان ودربازاردارم ویک البوم که به اسرار دوستان سرسری تصویری شده است نیز دردست رس عزیزان هست که من ازکیفیتش راضی نیستم. .شعرهای این آلبوم تصویری  برای رهبرشهید(عبدالعلی مزاری) وشهید ابوذرغزنوی واکرم یاری وکل مناصبتی  بوده است که نیازبه ضبط مجدد دارد. تعدادزیاد نوارهای یادگاری شخصی دارم .
Mohammad saeidi.س:تشکر
 Mohammad saeidi.س:آقای مرادی!گویا شما پارسال سفر داشتید در افغانستان و در زاد گاه خود یعنی جاغوری و میخواستید در انجا کانسرت بدهید،ولی نتوانستید این کار را بکنید،میشه دلیل اجرا نشدن این کانسرت در جاغوری را برای ما بگویید؟

 Farid Moradi.ج:بلی من پارسال سفردرجاغوری زادگاهم داشتم وآنجا به اسرار دوستان خواستم که کنسرت داشته باشم، ولی متاسفانه بامخالفت شدیدروحانیون روبروشدم که مطلق مانع شدند. بااینکه من همین البوم که گفتم تصویری شده را میخواستم اجراکنم که کلا مناسبتی بود وکدام اشعارزننده ویابه گفته خود روحانیون مبتذل نبود.بازم با پادرمیانی خیلی ازدوستان امکان برگذاری میسرنشد. البته درمرکزجاغوری سنگماشه؛ ولی دوستان ترتب دادند که دربازارغجور این کنست را برگذارکنیم که متااسفانه در منطقه  برف سنگین بارید وهمه چه بهم خورد.

Mohammad saeidi.س: به عنوان آخرین سوال:آقای مرادی!کمی از خودت بگو،فعلا مشغول چه کاری هستید،آیا کار جدید برای عرضه در بازار دارید؟

Farid Moradi.ج:من فرید مرادی متولد1360 ه ش در ولسوالی جاغوری هستم و فعلا درایران زندگی میکنم ودرکارهای هنری سخت علاقه مندم،متاهل هستم وسه فرزنددارم وبرای امرارمعاش  مانند سایرهموطنانم درکارهای ساختمانی مشغولم ودرتدارک یک کنسرت درایران هم هستم ، من  بزودی انشاالله البوم زیبای را برای دوستان عرضه خواهم کرد اگرخدابخواهد.

 Mohammad saeidi.س:تشکر!
 
Mohammad saeidi.س: در آخر تشکر از شما استاد بزرگوار که قبول کردید با من  این گفتوگوی صمیمی را انجام دهید،امید وارم در کار تان موفق باشید و همیشه محافظ هنر هزارستان بمانید.

 Farid Moradi.ج:باهمکاری جوانان چون شما حتما همین طور خواهد بود.

Mohammad saeidi.س: تشکر!

 Farid Moradi.ج:ازشماهم تشکر موفق باشید آقای سعیدی