گفت و گو

من فکر میکنم پیدا کردن یک راه سریع برای توقف حملات در کوتاه مدت احتمال اش کم است، اما برای آینده ما میتوانیم بر نامه ریزی کنیم ، اگر ما بتوانیم روابط خود با دیگر اقوام را بهبود بخشیم، از عمل کرد های افراطی بی پرهزیم ، و در کل عمل کرد گدشته ای خود را به نقد بیگریم، و باید گفت که متأسفانه بعضی از قوما خیلی بد عمل میکند، ما حتی روابط حسنه با شیعیان غیر هزاره ی پاکستانی نداریم، وقتی آنها دچار حادثه ای میشود با آنها همدردی نمیکنیم آنهارا از خود میرنجانیم ، به طور نمونه حتی مرده های آنها را در قبرستان خود نمیگذاریم ...

با ابراز بهترين تمنيات نيك خويش، مي دانيم كه با سپري نمودن سه دهه جنگ و خونريزي و كشمكش در كشور ما، ارزشهاي بشري و انساني اين سرزمين دچار آسيب جدي گرديد؛ قضايا در افغانستان تا آنجا رفت كه جريانات ناقض حقوق و امتيازات انساني در افغانستان بوجود آمده و به تعقيب آن تا سرزمين شما نيز درز و رخنه كرد. به يقين باورمنديم كه حادثه يازدهم سپتامبر به فراموشي نرفته است و چونان يك فاجعه بزرگ بشري و غیرمنطقی در لابلاي صفحات تاريخ در كشور و قلمرو استيلاي شما جاي دارد. با رخداد حادثه يازدهم...

امروز چرا هزاره ها و خیلی از مردم آزاد اندیش کشور، برای بابه مزاری احترام قایل اند؟ دلیل آن یکی همین کشف و افشا گری است. او برای اولین بار در تاریخ وطن فریاد زد که شعار ها مذهبی ،عملکرد ها نژادی است.این افشا گری هر چند به قیمت جانش تمام شد و دیدید که حتی ِکه آیت الله شیعه اورا مهدور الدم اعلام نمود، چرا؟ بخاطر اینکه او روشن ساخت که همه دروغ می گویند از رییس گرفته تا افراد پایین جامعه!حتی مولوی خالص راستگو هم دروغ گفته بود که شیعه ها را نمی خواهد ، در حالیکه آیت الله محسنی یک شیعه بود، او باید می گفت که هزاره ها را نمی خواهد این راست بود!...

همين قدر كافي است بدانيد كه مردم ما از نظر تاريخي از پغمان دل خونين دارد؛ با اين حال هر بار كه مردم پغمان در حق مردم ما جفا كردند، مطابق مصالح علياي كشور از آن به بدي ياد نكرديم و زخم ناسوري بر دل نگاشتيم. اگر تابِ شنيدنِ صداي حقيقت را داشته باشيم، تا هنوز زمزمه تاريخ به گوش مي‌رسد كه عبدالرحمن ملعون و جلاد، اجلاسيه سري را در پغمان داير كرد

یکی از علمای برجسته کابل که دارای آثار علمی و به مرحله اجتهاد رسیده بود و سید بود، وقتی منبرش تمام می شد و و از منبر پايين می آمد و در لب سکّويي که در پای منبرش بود می نشست و دو دست خود را به صورت افقی در پیش روی خود می گرفت و در کنار آن سکّ‍‍‍و، راه خروجی حسینیه بود، مردم در حین خروج از حسینیه، دست های او را از سر انگشتان تا بازو می بوسیدند و رد می شدند و حتی که زانو و ران و لباس او را می بوسیدند و از حسینیه خارج می شدند...

چرا دوستان فکر می کنند بحث من با آقای رویش ولو خیلی تند هم باشد، به وحدت جامعه آسیب می رساند؟ من و آقای رویش هر کدام ما از یک گوشه ی دنیا، می نویسیم و نظرات همدیگر را نقد می کنیم. کسانی این نوشته ها را می خوانند. یا چیزی از آنها می آموزند و یا چیزی قابل یادگرفتنی در آنها نمی بینند. یا بیشتر استدلال های مرا منطقی تر می یابند و یا از آقای رویش را. و بعد هم می روند دنبال کار و زندگی شان...

علی زاده: وقتی آقای خلیلی شکست خورد و با حال زار و ابتر از بامیان به تهران آمد، مورد نفرت همه قرار گرفت و هرکه او را بد میگفت و او را به عنوان خاين، فراری و معامله گر خطاب میکرد، در آن زمان آقای خلیلی به هر موش و مورچه سلام میکرد، ازین جهت راه اندازی مجله ی بامیان توسط آقای خلیلی برای این نبود که خدمت فرهنگی برای مردم خود کرده باشد، بلکه برای این بود که چند نفر در کنار خود داشته باشد...

داخل افغانستان صلح یک ضرورت است اما بحث اصلی این است که چگونه به سمت صلح باید رفت؟ نحوه تلاشهای حکومت افغانستان برای رفتن به سمت صلح مورد قبول ما نیست. اقای کرزی چک های یک جانبه را امضا می کند و تمامی تروریست های را که در داخل و خارج افغانستان زندانی بودند را بدون آنکه تعیین مجازاتی برای شان داشته باشد رها کردند، برای شان امنیت و مشروعیت بین المللی دادند.

– نخستین کار قلمی من که چاپ شد، پیشنویس قانون اساسی جمهوری فدرال اسلامی افغانستان بود. درسال 1369، آقای شهید مزاری همراه هیاتی به ایران آمده بودند که جزب وحدت را رسما اعلام کنند واز مقامات ایران بخواهند که دیگر بر تعدد احزاب دامن نزنند. در اولین ملاقاتی که در هتل النبی قم با ایشان داشتم، دو پیش نهاد مشخص به محضر ایشان دادم...

چت یا گفتگوی اینترنتی تحولی جدید است که اخیرا در بین جوانان افغان گسترش یافته است. اما حالا، دانش آموزان یکی از مدرسه های لندن تصمیم گرفته اند تا آنها هم وارد صحنه شوند و به صورت مداوم با دانشجویان افغان ارتباط برقرار کنند. قرار است تا چند سال دیگر هزاران دانش آموز افغان و انگلیسی از طریق اینترنت به هم متصل شوند. طاهر قادری از یکی از این جلسات گفتگوی تصویری گزارش می دهد...

روشنفکران و فعالان اجتماعي و سیاسی در هر جامعه و هر زماني، نقش هاي مشخصي داشته اند. اما روشنفکران و فعالان اجتماعي و سياسي افغانستان در چند سال اخير در کدام عرصه ها فعال بوده و چه دست آوردهايي داشته اند؟

نکته‌ی سوم من این بود که آنچه به نام اسلامیزم و یا افراطیت اسلامی می‌شناسیم، یک جریانی است که با روپوش مذهبی هدف سیاسی را دنبال کرده و تلاش داشته است از مجرای مذهب به قدرت سیاسی دست بیابد. اسلامیزم حاکم بر ایران، پدیده‌ی کاملاً جدیدی است که در تاریخ این کشور یا دیگر کشورهای اسلامی سابقه نداشته است...

فیلیپ از عدالت نیز سخن می‌گوید: به عقیده‌ی او، عدالت حقوقی در چوکات قانون چیزی است و عدالت در زندگی و رابطه‌های واقعی مردم چیزی دیگر. وقتی به قاضی مراجعه می‌کنید از هیچ چیزی حاضر نیست گذشت کند. او این کار خود را عین اجرای عدالت می‌داند. اما وقتی به میان مردم می‌روید عدالت مفهوم عینی‌تر و ملموس‌تر پیدا می‌کند...

آقای نلی‌بف مثال‌های زیادی را زد که شرکت‌ها با تعاون و همکاری به همدیگر در واقع همدیگر را کمک می‌کنند که هزینه‌های خود را کاهش داده و دستاوردهای خود را بیشتر سازند. تاجران، دنیای واقعی را تمثیل می‌کنند و در دنیای تجارت، شما کاری نمی‌کنید که مطمین هستید به زیان شما تمام می‌شود...

نلی‌بف گفت: در دنیای سیاست، دیکتاتوران کسانی هستند که خودمحوری دارند و همه چیز را از زاویه‌ی دید خود نگاه می‌کنند. در نتیجه‌، آنها میداندار می‌مانند، اما درآمد و سود غای آنها ناچیز است. دموکرات‌ها، برعکس، به ‌نتیجه‌ی بازی می‌اندیشند و حس می‌کنند هر قدر سطح رشد عمومی بالاتر برود، نفع غایی آنها نیز بیشتر می‌شود...

پارلمان اول مجموعه از كاميابي ها و ناكامي ها است. يكسره نا كام خواندن پارلمان اول منصفانه نيست. اما نقايص و كاستي هاي فراوان در اين دور كاري اول وجود دارد كه عدم استقلال راي ، عدم نظارت كافي بر اجرائات حكومت، مماشات وسهل انگاري درمسايل حساس ملي و بي توجهي و بي اعتنايي به وحدت ملي مردم افغانستان در هنگام اجراي وظايف نمايندگي عمده ترين اين كاستي ها است.

من یک داکتر روان‌شناسی‌ام. می‌دانم که رفتار آدمی چیست و چگونه باید باشد. روزی کودک چهارساله‌ام را گفتم: برو بخواب. امتناع کرد و گفت: نمی‌روم. می‌دانید من چه کار کردم؟.... نشستم و برای او استدلال کردم که عزیزم برو بخواب، خواب این و آن فایده را دارد و اگر بیدار بمانی این می‌شود و آن می‌شود؟

به اعتقاد من ما هزاره ها می بایست نهایت تلاش خود را کنیم تا یک روزی را جهت تجلیل از یاد قربانیان عبدالرحمان جنایت کار تعیین کنیم و همه ساله آن روز را گرامی بداریم...

برای من معیار اصلی منافع مردم است. اگر این حرفم را توضیح دهم می‌گویم که قانونیت با اصول عدالت و نفی تبعیض، محور منافع مردم است. من با حکومت رابطه‌ای بر همین مبنا خواهم داشت. من نه با حکومت دشمنی دارم و نا حکومت را ارباب و ولی‌نعمت مردم می‌دانم. تصور من این است که حکومت باید کارها و مسئولیت‌هایی را که برای تأمین امنیت و رفاه و آسایش مردم بر دوش دارد، انجام دهد. اگر حکومت به این وظیفه‌ی خود عمل نکند، ناکام و بی‌کفایت است.

كل هزارستان با جمعيت 000/022/ 2 (دو ميليون و بيست و دو هزار) نفر به 30 حوزه انتخابيه يا ولسوالي تقسيم شده و 30 نفر نماينده به پارلمان فرستاد در حاليكه از شش ولايت پشتون نشين كه جمعا 000/028/ 2 (دو ميليون و بيست و هشت هزار) نفر را احتوا مي‌كرد به 105 ولسوالي تقسيم و از هر ولسوالي يك نماينده به پارلمان راه يافت ...